تاریخ انتشار : شنبه 30 آبان 1405 - 21:21
8 بازدید
کد خبر : 16694

نقد فیلم رها به کارگردانی حسام فرهمند به قلم مهلا بیگدلی

به گزارش پایگاه خبری و هنری پیام هنر، نقد فیلم رها به کارگردانی حسام فرهمند به قلم مهلا بیگدلی:

رها؛معماری یک تراژدی

 حسام فرهمند در نخستین تجربه بلند سینمایی خود نشان می‌دهد که به ظرفیت دراماتیک موقعیت‌های اجتماعی توجه دارد. ازین رو است که از فیلمنامه، بازیگری، طراحی صحنه تا ساختار روایی، امکانات مناسبی برای شکل‌گیری یک ملودرام اجتماعی فراهم کرده‌اند.

رها؛ تلاش می‌کند از دل یک بحران خانوادگی، به مناسبات پیچیده‌تری از زندگی اجتماعی، فقر، مسئولیت، اخلاق و روابط انسانی برسد.

فیلمنامه؛ از یک اتفاق کوچک تا معماری یک تراژدی

فیلمنامه ی محمدعلی حسینی بر مبنای گسترش تدریجی یک بحران شکل می‌گیرد. پدری که می‌خواهد خانواده‌اش را حفظ کند، در باتلاق غرور ، مسئولیت پدری و ناتوانی اقتصادی گرفتار می‌شود. او تلاش می کند نقش تکیه‌گاه را داشته باشد، اما هرچه بیشتر برای حفظ این جایگاه تلاش می‌کند، فاصله‌اش با خانواده بیشتر می‌شود.

یکی از ظرفیت‌های مهم فیلمنامه در همین تناقض قرار دارد؛ پدری که معصومانه قصد آسیب زدن ندارد، اما تصمیم‌هایش به آسیب‌های جبران‌ناپذیر منتهی می‌شوند.

کارگردانی

شاید در پرداخت به ضعف کارگردانی حسام فرهمند بتوان گفت گاهی فیلم آنچه را که باید احساس کنیم، از طریق موقعیت داستانی به ما منتقل می‌کند؛ درحالی‌که سینما این امکان را دارد که بدون توضیح مستقیم، احساس را در ساختار تصویر، صدا و میزانسن پنهان کند.

پنهان نیست که فرهمند انچنان در سایر جبهه ها فیلم اول خود خوب ایفای کارگردانی کرده، که نامزدی سیمرغ بهترین کارگردانی فیلم اول در جشواره فجر به او تعلق گرفته است.

فیلم‌برداری

فیلم‌برداری روزبه رایگا را باید در نسبت با جهان واقع‌گرایانه فیلم بررسی کرد. نقطه قوتی که در این بخش دیده می شود انتخاب فضای بصری نسبتاً نزدیک به واقعیت زندگی روزمره، با موضوع اثر هماهنگی دارد. فیلم تلاش نمی‌کند با زیبایی‌شناسی اغراق‌شده، رنج شخصیت‌ها را به تصویری تماشایی تبدیل کند.

دوربین در چنین فیلمی می‌تواند فراتر از ثبت رفتار شخصیت‌ها عمل کند. فاصله دوربین از آدم‌ها، اندازه نماها، ترکیب‌بندی قاب و حتی نحوه قرار گرفتن شخصیت‌ها در گوشه‌های تصویر، می‌توانند وضعیت روانی آن‌ها را آشکار کنند. البته که انتظار میرفت در لحظات بحرانی، تغییرات محسوس‌تری در فاصله دوربین، زاویه دید و کیفیت بصری قاب‌ها ببینم؛ تغییراتی که بدون نیاز به دیالوگ، فروپاشی درونی شخصیت‌ها را منتقل کنند.

دکوپاژ و میزانسن

یکی از انتخاب‌های قابل‌توجه فیلم، استفاده از یک خانه قدیمی است، که ظرفیت دراماتیک زیادی دارد؛ زیرا  فضای زندگی، حافظه خانوادگی و محل شکل‌گیری روابطی است که حالا در معرض فروپاشی قرار گرفته‌اند.

طراحی صحنه رسول علیزاده از این جهت اهمیت دارد که باید بتواند وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده را بدون توضیح مستقیم به مخاطب منتقل کند. میزانسن می توانست در برخی صحنه‌ها نقش فعال‌تری در شخصیت‌پردازی داشته باشد؛ به‌خصوص در موقعیت‌هایی که شخصیت‌ها به دلیل ترس یا ناتوانی، حرفی برای گفتن ندارند.

تدوین

تدوین مهدی سعدی و لقمان خالدی از بخش‌های مهم ساختار روایی فیلم است.

«رها» هم همچون روایت های مشابه تصویری برای حفظ کشش داستانی، نیازمند کنترل دقیق اطلاعات و تنظیم ضرباهنگ اتفاقات است. تدوین باید بتواند میان بحران‌های متوالی و واکنش‌های عاطفی شخصیت‌ها تعادل ایجاد کند.

به نظرم فیلم در حفظ جریان روایت و ایجاد کنجکاوی مخاطب عملکرد قابل‌قبولی دارد، همچنین می شود گفت که در بعضی لحظات، ریتم داستانی بر ریتم احساسی غلبه می‌کند.

بازیگری

بازیگری یکی از مهم‌ترین نقاط قوت «رها» است. شهاب حسینی با شخصیتی مواجه است که بخش مهمی از هویتش به تصور او از جایگاه پدری وابسته است. او مردی است که نمی‌خواهد نقاط ضعفش دیده شود، اما شرایط زندگی مدام او را در موقعیت آشکار شدن همین ضعف ها قرار می‌دهد. نقطه قوت بازی حسینی را در لحظاتی می‌بینم که به جای نمایش مستقیم استیصال، تلاش می‌کند آن را پشت رفتارهای روزمره پنهان کند. باید گفت شهاب حسینی به خوبی در انتقال تناقض‌های شخصیت موفق بوده است.

غزل شاکری نیز در نقش مادر، بازی کنترل‌شده و متناسبی با فضای اثر ارائه می‌دهد. شاکری در انتقال تردید و اضطراب، به‌خصوص از طریق واکنش‌های چهره‌ای، عملکرد خوبی دارد.

همچنین نامزدی سیمرغ جشواره فجر در مقام بهترین بازیگر نقش اول مرد – شهاب حسینی و بهترین بازیگر نقش مکمل زن – غزل شاکری صحه بر این بیان می گذارد.

انچه گفتنی است در برخی موقعیت‌ها تفاوت میان بازیگران باتجربه و بازیگران جوان محسوس است. این تفاوت همیشه به معنای ضعف بازیگر نیست؛ شاید بتوان گفت فرهمند می توانست در بعضی صحنه‌ها با کنترل بیشتری بر ریتم دیالوگ‌ها و واکنش‌های بازیگران، به هماهنگی بهتری در اجرا میرسید.

موسیقی

موسیقی فردین خلعتبری از نظر من یکی از بخش‌هایی است که باید با حساسیت بیشتری مورد بحث قرار بگیرد.

با انکه امتیاز خوبی به خلعتبری تعلق می گیرد اما در «رها» موسیقی می توانست در برخی موقعیت‌ها، کمتر بر اندوه و تلخی تأکید کند و فضای بیشتری برای صداهای محیطی و سکوت باقی بگذارد. به‌خصوص در لحظات تراژیک، سکوت می‌تواند از هر ملودی‌ای سنگین‌تر باشد.

در پایان

«رها» اثری با دغدغه اجتماعی قابل‌توجه و بازی‌های تأثیرگذار است؛ فیلمی که می‌توان درباره‌اش بحث کرد، با بعضی رخداد ‌ها همراه شد و در برابر بعضی دیگر  ذهن را به چالش کشید. بطور قطع این مهم‌ترین المانی است که از یک اثر انتظار می رود، صحنه خاموش شود و همچنان چالشی در ذهن تماشاگرش باقی بگذارد

 

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.